Kadın ve Demokrasi Vakfı (KADEM) olarak, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması için Hükümetlerarası Komite’nin 20. Oturumu kapsamında, Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de “Hep Buradaydık: Sözlü Kültür Mirasında, Mitlerde, Efsanelerde ve Halk Hikâyelerinde Kadınların Görünür/Görünmezliği” başlıklı bir panel düzenledik.

Yönetim Kurulu Üyemiz Dr. Sevim Zehra Can Kaya’nın moderatörlüğündeki panelde, Yönetim Kurulu Başkanımız Av. Dr. Canan Sarı, Prof. Dr. Dursun Ali Tökel ve Prof. Dr. Evrim Ölçer Özünel konuştu. Panelde mitlerden destanlara, halk hikâyelerinden güncel anlatılara uzanan Türk sözlü kültür mirasında kadının izi ele alındı. Ak Ana, Telli Hanım, Banu Çiçek ve Selcen Hatun gibi sembol isimlerin yanı sıra halk hikâyelerinde aklı, feraseti ve direnciyle hayatı dönüştüren isimsiz kadın figürleri değerlendirildi.

Sözlü kültürde kadının; anne, bilge, şifacı, arabulucu, kahraman, kurucu figür ve çoğu zaman perde arkasından aklıyla yönlendiren özne olarak karşımıza çıktığı vurgulandı.

Başkanımız Av. Dr. Canan Sarı, konuşmasında şunu söyledi: “Şu bir gerçek ki, kadınların sözlü kültürdeki izleri gölgede kaldığında, aktarılan miras da eksik kalır; toplumsal hafıza tek taraflı bir anlatıya dönüşür. Zira kültürel miras, yalnızca geçmişi muhafaza etmekle sınırlı değildir. Ortak değerler etrafında diyaloğu besleyen, kuşaklar arası bağı güçlendiren ve toplumsal uyumu pekiştiren canlı bir zemindir.”

Başkanımız konuşmasında bu panelin, sözlü kültürün kuşaktan kuşağa aktarılan anlatılarını; toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifiyle yeniden değerlendirmek, kadınların temsiline ilişkin kalıpları görünür kılmak açısından da önemli bir imkân sunduğunu belirtti.

“Somut olmayan kültürel miras, toplumsal hafızanın taşıyıcısıdır” diyerek, bu hafızada kadının sözünün, emeğinin ve hikâyesinin görünmez kılınmasının kültürel mirası eksik bıraktığına dikkat çektik.

Kadının sadece anlatılan değil, anlatan; sadece sembol değil, özne olduğu bir sözlü kültür mirası için, uluslararası platformlarda sesini duyurmaya devam edeceğiz.