Ömer Çaha – Havva Çaha ve
Saliha Okur Gümrükçüoğlu’nun Kaleminden

“Kadın ve Siyaset” Kitabı

“Bu araştırmanın, bir yandan siyasete ilgi duyan kadınlara bir rehber ve yol gösterici olarak, bir yandan da konuyla ilgili araştırmacılara fikir vermesi bağlamında katkı sağlamasını temenni ederiz.”

İÇİNDEKİLER 

8 – SUNUŞ

11 – BÖLÜM 1

ARAŞTIRMANIN KAPSAMI VE YÖNTEMİ

20 – BÖLÜM

İSTATİSTİKLERLE DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE KADIN VE SİYASET

  1. Kadınların Siyasette Yer Alma Mücadelesi
  2. Dünya Parlamentolarında Kadın
  3. Avrupa Birliği Üyesi Ülkelerin Karar Mekanizmalarında Kadın
  4. Müslüman Ülkelerin Meclislerinde Kadın
  5. Türkiye’de Karar mekanizmalarında kadın

45 – BÖLÜM 3

KATILIMCILARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ

  1. Katılımcıların Yaş Dağılımı
  2. Katılımcıların Medeni Durumu ve Çocuk Sahipliği
  3. Katılımcıların Eğitim Düzeyi
  4. Katılımcıların Gelir Düzeyi

59 – BÖLÜM 4

KADINLARDA ÇALIŞMA DURUMU

  1. Kadınlarda Çalışma Durumu
  2. Kadınlarda Çalışmama Nedeni
  3. Kadınlarda Sosyal Güvence

78 – BÖLÜM 5

KADINLARDA SİYASİ KİMLİKLERE BAKIŞ

  1. Kadınlarda Siyasi Kimlik
  2. Kadınlarda Partilere Yakınlık

96 – BÖLÜM 6

MEDYAYI TAKİP VE SOSYAL İLGİ DÜZEYİ

  1. Televizyon İzleme Alışkanlığı
  2. Gazete ve Kitap Okuma Alışkanlığı
  3. İnternet Kullanma Alışkanlığı
  4. Sosyal Medya Kullanım Alışkanlığı

129 – BÖLÜM 7

KADINLARDA SOSYAL VE SİYASAL KATILIM

  1. Siyaset Konusunda Bilgilenme Süreci
  2. Sivil Toplum Örgütlerine Üyelik
  3. Sivil Toplum Örgütlerinin Faaliyetlerine Katılım
  4. Kadınlarda Proje Deneyimi
  5. Parti Tercihinde Ailenin Rolü

164 – BÖLÜM 8

KADININ ROLÜNE İLİŞKİN KANAATLER

  1. Kadınla Erkeğin Toplumsal Rollerine Bakış
  2. Kadının Çalışmasına Bakış
  3. Kadınlar İçin İdeal Yaşam Biçimi

BÖLÜM 9

KADINI SİYASETTE GÖRME EĞİLİMİ

  1. Kadının Siyasetle Uğraşmasına Bakış
  2. Kadınların Meclisteki Temsiline Bakış
  3. Kadınların Siyasette Yeterince Yer Almama Nedeni
  4. Kadınların Siyasette Karşılaştığı Sorunların Çözümü

209 – BÖLÜM 10

KADINLARDA SİYASETE VE GÖREVE TALİP OLMA İSTEĞİ

  1. Kadınların Üs Düzey Kamu Görevlerini Yapmalarına Bakış
  2. Kadınlarda Kamu Görevlerine Talip Olma Eğilimi
  3. Kadınların Siyasetle Uğraşmasına Çevrenin Bakışı
  4. Kadın ve Erkek Siyasetçiye Bakış

239 – BÖLÜM 11

KADIN ADAYLARA BAKIŞ VE PARTİ TERCİHİ

  1. Kadınlar Bir Partiyi Neden Tercih Ederler?
  2. Partileri Desteklemede Kadın Aday Faktörü
  3. Kadınlar Herhangi Bir Bakanlığı Yönetebilir mi?

267 – BÖLÜM 12

PARTİLERİN KADIN POLİTİKASINA BAKIŞ

  1. Partilerin Kadın Politikasına Bakış
  2. Siyasetçilerin Eşleriyle Görünmesine Bakış
  3. Türkiye’de En Başarılı Kadın Siyasetçi Kimdir?

291 – BÖLÜM 13

KADIN VE AİLE POLİTİKALARINA BAKIŞ VE YAŞAM MEMNUNİYETİ

  1. Hükümetin Kadın ve Aile Politikasına Bakış
  2. Yaşam Memnuniyeti ve Türkiye’nin Gidişatına Bakış

313 – BÖLÜM 14

PARTİ ÜYESİ KADINLAR: DENEYİM VE SORUNLAR

  1. Parti Üyeliği ve Karşılaşılan Zorluklar
  2. Parti Teşkilatında Görev ve Sorumluluk
  3. Partilerde Eşit Muamele ile Ayrımcılık Arasında Kadın

343 – BÖLÜM 15

GENEL TESPİTLER VE ÖNERİLER

257 – KAYNAKÇA

368 –EKLER

  1. Varyans Analizi (Yaş)
  2. Varyans Analizi (Eğitim)
  3. Varyans Analizi (Medeni Durum)
  4. Varyans Analizi (Gelir)
  5. T-Testi (Çalışma Durumu)
  6. T-Testi (Parti Üyeliği
  7. Uygulanan Anket 

SUNUŞ

Bu araştırma, Türkiye’de yaşayan kadınların siyasete ilişkin tutum ve davranışlarını tespit etmeyi amaçlamıştır. Kadınların siyasete karşı ilgileri, siyasi değerlere bakışları, siyasi partilerden beklentileri, siyasi faaliyetlere katılımları ve siyasi deneyimleri gibi konular bu bağlamda kapsamlı biçimde ele alınıp analiz edilmiştir.

18 yaş ve üzerindeki kadınları kapsayan araştırmamız anket, derinlemesine mülakat ve odak grup çalışmaları üzerinden hayata geçirilmiştir. Araştırmanın anket kısmı, istatistiksel bölgeleme sistemi esas alınarak NUTS-2 düzeyindeki alt bölgelerden 23 ilde toplam 3141 kadın üzerinde yüz yüze mülakata dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, siyasette aktif biçimde yer alan kadınların deneyimlerini ve karşılaştıkları sorunları araştırmak üzere Mecliste temsilcisi bulunan partilerin kadın kollarında görev yapan kadınlarla iki ilde derinlemesine mülakatlar ve odak grup çalışmaları yapılmıştır.

Araştırmanın anket kısmı 20 Mart-20 Nisan 2018 tarihleri arasında A Sosyal Araştırma Şirketi ile Gkare Akademik Araştırma ve Geliştirme Şirketi tarafından gerçekleştirilmiştir. Odak grup ve mülakat çalışmaları ise araştırmacıların bizzat kendileri tarafından yine aynı tarih aralığında yapılmıştır.

Her araştırmada olduğu gibi, bu araştırmada da teşekkür edilmesi gereken bir takım kurumlar ve kişiler bulunmaktadır. Her şeyden önce bu araştırmayı, sağladığı maddi destekle mümkün kılan Kadın ve Demokrasi Derneği ile Türkiye Bilimler Akademisi’ne; kapılarını bizlere açarak araştırmamızın mülakat ve odak grup çalışmalarının yapılmasına katkı sağlayan Malatya ve Kayseri’deki siyasi parti teşkilatlarına ve araştırmanın anket kısmını başarıyla gerçekleştiren A Sosyal ve Gkare Araştırma şirketlerine teşekkür etmek isteriz.

Araştırmaya üç arkadaşımız asistan olarak destek verdiler. Araştırma asistanları Fatma Durak’a, Sevim Yüksel’e ve Oğuzhan Altınkoz’a teşekkür borçluyuz. Özellikle Oğuzhan Altınkoz, araştırmanın rapor yazımına da katkı sağlayarak her tür takdiri ve teşekkürü hak etmiştir.

KADEM’in Kurucu Başkanı Emine Sare Aydın bu araştırma fikrinin oluşmasını sağlayan kişidir. Araştırmaya kendileriyle birlikte başlamamıza rağmen 24 Haziran seçimlerinde siyasete atılınca araştırmanın geriye kalan safhalarında yer alamadılar. Araştırma fikrinin oluşmasına ve araştırmanın yapılmasına sağladıkları katkıdan dolayı kendilerine özel olarak şükranlarımızı sunmak isteriz.

Bu araştırmanın, bir yandan siyasete ilgi duyan kadınlara bir rehber ve yol gösterici olarak, bir yandan da konuyla ilgili araştırmacılara fikir vermesi bağlamında katkı sağlamasını temenni ederiz. Siyasi partilerin bu araştırmada tespit edilen kadınların ilgisinden ve enerjisinden yararlanarak kadınları siyasi hayata daha fazla oranda dahil etmesini beklediğimizi de ifade etmek isteriz. Zira araştırmanın ortaya koyduğu bulgular, kadınların siyasete dahil olma konusunda oldukça hevesli ve heyecanlı olduklarını göstermektedir.

Kuşkusuz araştırmada var olan her tür eksiklik ve kusur araştırmacılar olarak bizlere aittir. Bu konuda okuyucunun şimdiden hoşgörüsünü talep etmekteyiz.

Prof. Dr. Ömer Çaha

Doç. Dr. Havva Çaha

Dr. Öğr. Üyesi Saliha Okur Gümrükçüoğlu